Uzyskanie rozwodu na pierwszej rozprawie nie jest niemożliwe, ale wymaga spełnienia szeregu kluczowych warunków. Przede wszystkim, musi zaistnieć zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego. Oznacza to, że ustały wszystkie więzi – emocjonalna, fizyczna i gospodarcza. Nie wystarczy chwilowe ochłodzenie relacji czy nawet separacja. Sąd musi mieć pewność, że powrót do wspólnego życia jest absolutnie wykluczony. Dodatkowo, rozwód na jednej rozprawie jest możliwy tylko wtedy, gdy oboje małżonkowie wyrażają zgodę na takie rozwiązanie.
Kluczowe jest również brak wspólnych małoletnich dzieci. Jeżeli w rodzinie są dzieci, sąd będzie musiał ocenić, jak rozstanie wpłynie na ich dobro. W takich sytuacjach zazwyczaj potrzeba więcej czasu na analizę sytuacji, wywiad z rodzicami, a czasem nawet z dziećmi. Rozwód z orzeczeniem o winie również zazwyczaj wydłuża postępowanie, ponieważ sąd musi zbadać dowody i przesłuchać świadków w celu ustalenia winy jednego z małżonków. Dlatego najszybsza droga prowadzi przez rozwód bez orzekania o winie, za porozumieniem stron.
Przygotowanie dokumentacji i strategii
Aby zwiększyć szansę na szybkie zakończenie sprawy, niezwykle ważne jest staranne przygotowanie dokumentacji. Należy zebrać wszystkie niezbędne dokumenty, takie jak akt małżeństwa, odpisy aktu urodzenia (jeśli są dzieci, choć w przypadku rozwoju na pierwszej rozprawie ich brak jest preferowany), a także dowody potwierdzające zupełny i trwały rozkład pożycia. Mogą to być na przykład zeznania świadków, którzy potwierdzą odrębne zamieszkiwanie lub brak kontaktu.
Kolejnym krokiem jest ustalenie wspólnej strategii z małżonkiem. Jeśli oboje małżonkowie chcą szybkiego rozwodu, powinni uzgodnić kluczowe kwestie, takie jak podział majątku wspólnego, alimenty (jeśli dotyczą) oraz sposób sprawowania władzy rodzicielskiej i ustalenie kontaktów z dziećmi (choć jak wspomniano, brak wspólnych małoletnich dzieci ułatwia sprawę). Im więcej kwestii uda się ustalić polubownie przed złożeniem pozwu, tym lepiej. Warto rozważyć skorzystanie z mediacji, która pomoże w osiągnięciu porozumienia.
Jeśli strony decydują się na rozwód bez orzekania o winie, powinny jasno o tym poinformować w pozwie. Brak wniosku o orzekanie o winie znacznie przyspiesza postępowanie. Należy pamiętać, że nawet przy dobrych chęciach, sąd ma swoje procedury i musi je wypełnić. Szybkość zależy nie tylko od woli stron, ale także od obciążenia sądu i sprawności jego działania.
Pozew rozwodowy i stawiennictwo na rozprawie
Pozew rozwodowy musi być sporządzony bardzo starannie. Powinien zawierać wszystkie wymagane przez prawo elementy: dane stron, uzasadnienie żądania rozwodu wskazujące na zupełny i trwały rozkład pożycia, a także oświadczenie o braku wspólnych małoletnich dzieci lub propozycje dotyczące ich dobra. Jeśli strony zgadzają się na rozwód bez orzekania o winie, należy to wyraźnie zaznaczyć.
W pozwie warto również zawrzeć wniosek o wydanie wyroku zaocznego lub o przyjęcie oświadczeń o zgodzie na rozwód od obu stron na pierwszym terminie rozprawy, jeśli oboje małżonkowie będą obecni. Kluczowe jest również uiszczenie opłaty sądowej od pozwu. Brak opłaty spowoduje wezwanie do jej uzupełnienia, co wydłuży postępowanie.
Na samej rozprawie najważniejsze jest wspólne stawiennictwo obu stron. Sędzia wysłucha oświadczeń małżonków. Jeśli oboje potwierdzą wolę rozwodu i brak przeszkód do jego orzeczenia, a także jeśli nie ma innych skomplikowanych kwestii do rozstrzygnięcia, sędzia może wydać wyrok na pierwszej rozprawie. Należy być przygotowanym na pytania sędziego dotyczące przyczyn rozpadu małżeństwa, ale bez wchodzenia w szczegóły, jeśli celem jest szybki rozwód bez orzekania o winie.
